Làng mù Sóc Trăng vì trồng Hành Tím

Ngôi làng được mệnh danh là xứ sở hành tím, được biết đến là “vương quốc bóng tối” hay “xứ mù miền Tây” khi có số người mù cao nhất trong nước Việt Nam.

blind vn2

Theo thống kê chưa đầy đủ của Hội Chữ thập đỏ thị xã Vĩnh Châu, hiện có 828 người bị mù, trong đó 267 người bị mù cả hai mắt và 561 người bị mù một mắt. Nạn nhân phần lớn là những nhà nông Khmer cần cù, chuyên trồng hành và một số thanh niên, phụ nữ nông thôn tham gia bóc vỏ hành thời vụ vào mùa thu hoạch hành tím thương phẩm.

Ông Huỳnh Văn Hồng, trưởng Phòng Y tế thị xã Vĩnh Châu, cho hay có nhiều nguyên nhân gây mù lòa là do bụi hành, hơi cay khi bóc củ hành xộc vào mắt, nhiều người thường lấy tay dụi gây viêm loét. Cũng theo ông Hồng, người trồng hành bị mù đang có dấu hiệu tăng nhưng chưa có thống kê chính xác. Hội Chữ thập đỏ và các đoàn thể đã vận động bà con đi khám, mổ mắt mỗi năm khoảng 300 trường hợp.

Theo người dân trồng hành tím ở xã Hòa Lạc, trước đây bà con dùng chất DDT (một loại hóa chất độc hại) để bảo quản nhưng chính quyền địa phương đã cấm nên chuyển sang dùng thuốc Mipcin. Cứ một tấn củ hành trộn một bao bột đất sét khoảng 40kg với 2-4kg thuốc trừ sâu Mipcin để làm phấn ủ bảo quản củ hành.

Một gia đình có đến 2-3 người mù là chuyện không hiếm ở ấp Đại Bái A, xã Hòa Lộc, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng. Tại thị xã Vĩnh Châu, các xã Lạc Hòa, Vĩnh Hải, Vĩnh Tân là những xã có tỷ lệ người mù cao nhất. Nhiều ấp có từ vài chục đến hàng trăm người mù. Không chỉ những người lớn tuổi, ngay cả những thanh niên khỏe mạnh và cả những em nhỏ cũng ngậm ngùi khi một con mắt không còn nhìn thấy ánh sáng. Có người đã đi các bệnh viện mắt nổi tiếng trong nước nhưng vẫn không cứu được con mắt của mình.

Những người bị mù mắt cho biết, họ bị mù không phải do bẩm sinh mà là do chất độc hại trong hành tím gây ra. Tuy nhiên, khi được hỏi, nhiều người lại không hay biết chất độc hại đó là chất gì. Có người cho rằng do vùng này nhiều bụi cát, lúc lao động bị bụi bay vào mắt, người dân lấy tay quệt làm rách giác mạc… Cũng có người cho rằng họ bị mù là do quỷ thần hay một tai họa nào đó họ không thể biết.

Thị xã Vĩnh Châu được coi là xứ sở của hành tím, hầu hết các hộ dân ở đây đều chuyên canh loại cây kinh tế này. Hàng năm vùng đất ven biển Vĩnh Châu cung cấp cho thị trường trên 94 ngàn tấn hành tím và giúp cho trên 7.000 hộ dân có việc làm thu nhập ổn định.

blind vn
Cứ vào mùa thu hoạch hành, người dân ở nơi đây lại rộn ràng ra ngoài đồng trẩy hành mang về nhà ủ. Để hành không bị hỏng, trước đây, người dân dùng chất DDT làm phấn hành. Tuy nhiên, sau đó chất này đã bị địa phương cấm vì quá độc hại, người dân chuyển sang dùng thuốc Mipcin. Cứ 1 tấn củ hành thì trộn 1 bao bột đất sét khoảng 40kg với 2 hoặc 3 – 4kg thuốc trừ sâu Mipcin”. Chỉ cần một cơn gió, chất làm phấn hành có thể bám đầy vào người đứng gần đó. Nhiều người dân khi sử dụng chất này không hề có bảo hộ lao động, thậm chí họ còn vô tình đưa tay lên dụi mắt. Biết rằng đang tiếp xúc với hóa chất độc hại nhưng những người dân thị xã Vĩnh Châu vẫn dùng hóa chất để bảo quản bởi hành tím để trong vòng một tuần sẽ bị thối.

Theo bác sĩ Trần Trường Giang, Trưởng khoa mắt Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, bản thân hành tím không thể gây mù mắt cho người tiếp xúc mà chính những hóa chất dùng để bảo quản hành thường dùng trong mỗi vụ sản xuất mới là nguyên nhân chính khiến người dân nơi đây rơi vào cảnh mù lòa.
Trong nhiều năm qua, chính quyền địa phương đã thường xuyên tuyên truyền để hạn chế bệnh mù mắt cho người dân. Ngành nông nghiệp thị xã Vĩnh Châu đã tổ chức và hướng dẫn kỹ thuật cho nông dân cách trồng hành tím chất lượng cao và hạn chế dùng thuốc độc hại. Tuy nhiên, hiệu quả chưa thực sự đạt như mong muốn.

Thị xã Vĩnh Châu (Sóc Trăng) có diện tích trồng hành tím lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều năm qua người trồng hành ở đây luôn phải đối mặt với nguy cơ mù lòa.

Nếu không trộn phấn bảo quản thì chỉ trong vòng một tuần, củ hành bị kiến và sâu tấn công hư thối hết. Bà con cho biết có nghe nói mấy chất bảo quản này không tốt nhưng không được ai hướng dẫn cách bảo quản khác nên vẫn phải dùng.

blind vn3

Bác sĩ Nguyễn Thanh Liêm (nguyên giám đốc Bệnh viện Mắt – răng hàm mặt Cần Thơ) khẳng định các loại hóa chất trừ sâu, trừ mối như DDT hay Mipcin (chứa methyl parathion) đều độc hại và không thể sử dụng trong bảo quản thực phẩm. Khi con người tiếp xúc với các loại hóa chất này có thể bị xâm nhiễm qua da, nếu bay vào mắt hoặc dùng tay dính các chất này dụi vào mắt sẽ dẫn đến viêm giác mạc, gây loét giác mạc nhiễm trùng và mù mắt.

Nếu kịp thời đến bệnh viện xử lý sớm khi mới bị viêm trong 2-3 ngày đầu thì bác sĩ còn có thể can thiệp được, để chậm hơn sẽ bị loét giác mạc, rất khó cứu chữa. Bác sĩ Liêm khuyến cáo người dân nên tìm cách bảo quản thay thế khác, hoặc nếu có tiếp xúc thì trang bị bảo hộ lao động đúng cách để phòng bệnh.

Tin Tổng Hợp Dean Nguyen – St

0 Comments

No comments!

There are no comments yet, but you can be first to comment this article.

Leave reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *