Úc cháy lớn – Sydney vẫn bắn pháo hoa mừng Tết

Úc cháy lớn - Sydney vẫn bắn pháo hoa mừng Tết

Cháy lớn ở Úc. Cùng với thiệt hại nhân mạng, hệ sinh thái tổn thất nặng nề chưa từng có. Ít nhất 500 triệu động vật hoang dã chết, bị thương hoặc buộc phải rời nơi ở. Thủ tướng Scott Morrison bị lên án dữ dội.

Có thể phần nào hình dung tương lai của nhân loại với những gì đang diễn ra tại Úc. Trong bối cảnh rừng tiếp tục cháy trên quy mô lớn, hàng trăm ngàn người sống trong khu vực nguy hiểm, cuộc bắn pháo hoa hoàng tráng nổi tiếng ngày đầu Năm Mới tại thành phố Sydney vẫn diễn ra, dù bị lên án dữ dội. Câu cảm thán ”Nhà chúng ta cháy, nhưng chúng ta lại nhìn sang hướng khác” của cố tổng thống Pháp Jacques Chirac (tại Thượng đỉnh Trái Đất lần thứ 4 tại Nam Phi 2002) có lẽ không tìm thấy minh họa nào trực quan hơn.

Gấp 5 lần diện tích rừng Amazon cháy 2019

Tại nước Úc, ở Nam Bán Cầu, rừng thường cháy vào mùa khô nóng (kéo dài từ tháng 9 cho đến tháng 3). Tuy nhiên, đợt cháy rừng hiện tại là chưa từng có. Kể từ đầu mùa đến nay, khoảng 6 triệu hecta rừng, gấp 5 lần diện tích rừng Amazon bị cháy năm vừa qua, gấp gần hai lần diện tích nước Bỉ. Dĩ nhiên, rừng ở Úc không phải là rừng già, rừng nguyên sinh như Amazon, nhưng đây cũng là nơi cư trú của rất nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Hơn 270 loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng.

Theo thống kê của hiệp hội bảo vệ động vật hoang dã nổi tiếng Wires, đưa ra hồi giữa tháng 12/2019, chỉ riêng tại bang đông nam New South Wales, ít nhất gần 480 triệu động vật có vú, chim chóc, các giống bò sát đã bị chết cháy, bị thương, hoặc phải chạy khỏi nơi ở. Các đoạn video quay các các động vật hoảng loạn vì cháy rừng tràn ngập các mạng xã hội.

Động vật hoang dã hoảng loạn

Ước tính gần 30% giống gấu túi (koala), được coi là một trong các biểu tượng của đảo quốc, bị thiệt mạng. Loài gấu túi theo bản năng để chạy trốn thường leo lên cây (bạch đàn), bất hạnh thay loài cây chứa nhiều dầu này chẳng mấy chốc biến thành bó đuốc. Theo người phát ngôn của Wires, kể từ khi ra đời năm 1985 đến nay, hiệp hội chưa bao giờ chứng kiến tình trạng như vậy. Hiệp hội đã lập ra nhiều trung tâm chăm sóc động vật tại chỗ, với sự cộng tác của khoảng 2.600 nhà thú y. Các trung tâm ngay lập tức quá tải. Chỉ trong ngày Noel, trạm xá cảng Macquarie, cách Sydney 400 km về phía nam, đã phải tiếp nhận 72 gấu túi. Nhiều con buộc phải tiêm thuốc trợ tử, do bị bỏng quá nặng. Để giới hạn mức độ thiệt hại của động vật hoang, đầu tháng 12/2019, Wires khởi sự chiến dịch kêu gọi dân cư cung cấp nước uống và đồ ăn cho động vật gặp nạn. Chính quyền Liên bang quyết định giải ngân khẩn cấp 6 triệu đô la Úc để cứu các động vật có túi.

Trả lời RFI, ông Jack Ergan, cư dân New South Wales, vừa mất nhà vì rừng cháy, khẳng định việc Trái đất bị hâm nóng là thủ phạm khiến mùa khô hạn kéo dài, khốc liệt (nhiệt độ thường xuyên hơn 40°C) và nạn cháy trở nên dữ đội:

Chính là do Khí hậu bị hâm nóng mà hạn hán trở nên tệ hại hơn mức bình thường. Tại Úc, các trận cháy do tình trạng khô hạn kéo dài hơn nhiều so với trước đây. Mọi người lo ngại là thiên nhiên đang vùi dập chúng ta, chúng tôi hiểu là tình hình hiện nay đã trở nên nguy hiểm như thế nào.

Tình trạng cháy lớn hiện nay do hành tinh chúng ta đang bị hâm nóng, và do lỗi của chính phủ hiện nay, cũng như do các chính phủ tiền nhiệm, từ nhiều thập niên nay. Các trận hỏa hoạn này là tín hiệu báo trước, tình hình sẽ tồi tệ hơn, thần lửa sẽ đến thường xuyên hơn. Mức độ cháy rừng cũng sẽ trở nên khốc liệt hơn, diện tích thiệt hại cũng lớn hơn.

Tôi rất mong là giới chức Úc và toàn bộ nước Úc, thông qua tình trạng hiện tại, về nạn hạn hán và những trận cháy rừng hiện tại, thu hút sự chú ý của công luận, và để khẳng định là tất cả chính quyền các nước buộc phải đưa ra các biện pháp quyết liệt hơn, hiệu quả hơn để cải thiện tương lai và để giảm mức độ của các thảm họa”.

Thủ tướng Úc vẫn ngoan cố phủ nhận

Theo Le Monde, kể từ đầu mùa đến nay, thủ tướng Úc Morrison – vốn cố tránh nói đến vấn đề khí hậu bị hâm nóng – đã buộc phải thừa nhận (hôm 12/12/2019) là ”biến đổi khí hậu” góp phần dẫn đến tình hình hiện nay. Thế nhưng, ông Morrison vẫn ngoan cố phủ nhận trách nhiệm của Úc, vốn là một trong các quốc gia góp phần nhiều nhất vào khí thải gây hiệu ứng nhà kính (quốc gia xuất khẩu than đá số một và một trong ba nước phát thải cao nhất thế giới tính theo đầu người, cùng với Hoa Kỳ và Ả Rập Xê Út).

Trong lời chúc mừng Năm Mới, lãnh đạo chính phủ Úc còn thản nhiên khẳng định các thế hệ trước cũng từng phải đối mặt với các thảm họa thiên nhiên, và họ đã đều vượt qua. Tuy nhiên, thế hệ hiện nay dường như không chia sẻ quan điểm với thủ tướng Morrison. Theo một thăm dò dư luận của The Guardian, công bố cuối tháng 11, thì 60% người Úc muốn chính phủ có các hành động chống biến đổi khí hậu. Liệu có thể là, trong cái rủi có cái may, đợt cháy rừng khủng khiếp này sẽ khiến giới cầm quyền Úc tỉnh ngộ, quyết tâm thay đổi mô hình kinh tế, dựa chủ yếu vào năng lượng hóa thạch hiện nay.

Vấn đề than đá là câu chuyện rất nhạy cảm tại Úc. Chúng ta biết là năm 2018, thủ tướng tiền nhiệm Malcolm Turbull, từng bị các nghị sĩ đảng cầm quyền phế truất, sau khi quyết định đưa vào luật mục tiêu cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính, theo Thỏa thuận Khí hậu Paris 2015.

RFI/Dean Nguyen ST

0 Comments

No comments!

There are no comments yet, but you can be first to comment this article.

Leave reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *